Even doorpakken… maar voor wie eigenlijk?

Door Hugo de Graaf

“Ze bleef maar in haar pyjama zitten, dus ik heb haar toch maar even geholpen. Even doorpakken, anders komen we nergens.” Of: “Ze dacht dat haar moeder op bezoek kwam. Ik heb haar vriendelijk gecorrigeerd. Dat is wel zo duidelijk, toch?” Dit soort uitspraken hoor ik vaak. En meestal zijn ze met de beste bedoelingen uitgesproken. Praktisch. Efficiënt. Soms zelfs vriendelijk bedoeld. Maar toch schuurt er iets. Want ik blijf me afvragen: Is dit nou echt belevingsgerichte zorg? We zeggen het vaak in de ouderenzorg: persoonsgericht werken, aansluiten bij iemands beleving. Maar in de praktijk lopen we vaak sneller dan we kijken. Het dagschema wacht, de lunch moet op tijd klaar, de collega staat al te trappelen. Dus hup – even doorpakken. Maar voor wie doen we dat eigenlijk? Voor de bewoner? Of, als we eerlijk zijn, vooral voor onszelf? Ik denk aan mevrouw Brink. Zij vroeg om de vijf minuten wanneer haar zoon zou komen. De zorgmedewerker had de vraag al een paar keer beantwoord en reageerde uiteindelijk wat geïrriteerd: “Mevrouw Brink, ik heb u dit nu al zo vaak verteld. Denkt u eerst maar even goed na over wat ik net gezegd heb.” En daar gaat het mis. Want bij dementie is die informatie simpelweg niet meer bereikbaar. Corrigeren of confronteren helpt dan niet. Het maakt iemand alleen maar onrustiger. Wat wel werkt? Meebewegen. Rustig en vriendelijk antwoord blijven geven. Er even bij gaan zitten. Het gesprek verleggen naar iets vertrouwds, zoals haar kinderen. Ik heb vaak gezien dat dit meteen lucht brengt – de spanning zakt en er komt ruimte voor contact. Belevingsgerichte zorg vraagt soms niet méér tijd, maar wel een andere manier van kijken. Vertragen in plaats van versnellen. Luisteren in plaats van corrigeren. Meebewegen, ook al schuurt dat met onze eigen werkelijkheid. Dus telkens als ik hoor: “even doorpakken”, stel ik mezelf de vraag: Voor wie is dat eigenlijk fijn? Voor wie is dat logisch? En – misschien wel de belangrijkste – wat heeft de ander nu écht nodig?

Hugo de Graaf is medewerker cliënt en coördinator welzijn, impro-acteur en auteur van Een bijzonder contact met ouderen met dementie. In zijn werk als marskramer Job maakt hij op creatieve en invoelende wijze contact met ouderen, waarbij hij gebruikmaakt van improvisatie, herkenbare voorwerpen en zintuiglijke beleving. Zijn boek bundelt ontroerende en inspirerende ontmoetingen met mensen met dementie.

👉 Meer weten? www.hugodegraaf.nl https://www.boekscout.nl/shop2/boek/9789464686456